درمان آرتروز لگن با فیزیوتراپی و ورزش

درد-مفصل-ران

استئو آرتریت یا آرتروز (OA) یک نوع شرایط التهابی دردناک است که می تواند بر وضعیت مفاصل بدن تاثیر گذارد. این شرایط باعث ایجاد تغییر در وضعیت غضروف های قرار گرفته در سطح مفاصل می شود که بطور طبیعی این غضروف ها نقش جذب کننده شوک برای مفصل را دارند و حرکت آزادانه مفصل را امکان پذیر می کنند. هنگامی که یک نفر به آرتروز مبتلا می شود، غضروف های مفاصل وی نازک شده و سطح آنها خشک می شود. به این ترتیب استخوان زیر غضروف ضخیم تر شده و می تواند خارج از محل مناسب آن رشد کند. در این حالت مایع اضافی می تواند باعث ورم کردن مفصل شده و کپسول و رباط ها ضخیم شده و کشیده می شوند.

در اکثر موارد تغییرات ایجاد شده به خاطر آرتروز لگن به نسبت خفیف و اندک است، هر چند گاهی اوقات، این تغییرات شدید هم می تواند باشد. در مواردی که مشکل بسیار شدید باشد، آرتروز می تواند باعث تغییر شکل مفصل در محل آسیب دیدگی شود. که در ادامه به بحث علائم و درمان ارتروز لگن می پردازیم.

علائم و نشانه ها

از جمله علائم آرتروز لگن عبارتند از:

•    درد لگن ناشی از گرفتگی در محل مفصل
•    دردی که با انجام فعالیت تشدید شده و با استراحت تسکین پیدا می کند.
•    سفت شدن مفصل لگن که اغلب برای یک دوره زمانی کوتاه مدت و در هنگام بیدار شدن از خواب مشاهده می شود.
•    از بین رفتن دامنه حرکتی مفصل لگن
•    کریپتاسیون مفصل (شنیدن صدای ترق تروق در هنگام حرکت مفصل)
•    تغییر شکل عضو
•    ضعیف شدن عضله یا فرو ریختن آن
علائم این بیماری اغلب در بین افراد مختلف متفاوت است و می تواند برای چند هفته یا چند ماه دوام و ماندگاری داشته باشد. علاوه بر این آب و هوای مرطوب می تواند درد مفصل لگن را در بعضی افراد تشدید نماید.

علت ها و دلایل

علت آرتروز لگن به شرح زیر هستند:

•    بالا رفتن سن: آرتروز مفصل لگن بیشتر در بین افراد مسن مشاهده می شود، هر چند گاهی اوقات می توان این مشکل را در سنین پایین تر نیز مشاهده کرد.

•    فرسایش مفصل: فرسایش مفصل گاهی اوقات رایج ترین علت آرتروز لگن است و این شرایط گاهی اوقات با اضافه وزن بیمار تشدید می شود. به هر حال، آسیب دیدگی شدید مفصل یا انجام عمل جراحی بر روی آن می تواند احتمال ایجاد فرسایش مفصل و ابتلا به بیماری آرتروز را برای فرد افزایش دهد.

•    ارث: بعضی از انواع آرتروز ریشه فامیلی دارند.

•    تغییر شرایط: کاهش قدرت و کنترل عضلات اطراف مفصل می تواند حمایت کمتری را برای مفصل ایجاد کرده و مفصل را مستعد فرسایش و از بین رفتن نماید.
مدیریت آرتروز

راه ها و روش های درمان

برای کنترل علائم ناشی از ابتلا به آرتروز  و خشکی لگن و درمان آرتروز لگن می توان فعالیت های زیر را انجام داد:

•    دارو درمانی: مصرف بعضی داروها می تواند به کنترل علائم ناشی از آرتروز لگن کمک موثر نماید. این داروها عبارت از مسکن های درد (همچون پاراستامول) و داروهای ضد التهاب (همچون ایبو پروفن) است. هنگام در نظر گرفتن لزوم استفاده از داروهای ضد التهاب و بطور خاص داروهایی که با ریسک بالای مشکلات معده همراه هستند، لازم است با پزشک عمومی یا داروساز در این رابطه صحبت شود. علاوه بر این امروزه مباحث زیادی درباره استفاده از مکمل های خوراکی (همچون قرص های گلوکز آمین و کندرویتین، روغن ماهی و موارد مانند آن) برای کنترل آرتروز لگن مطرح است. هر چند بعضی افراد نتایج سودمندی در نتیجه استفاده از این مکمل ها گزارش کرده اند، اما این شواهد هنوز از نظر پزشکی تایید نشده است. متاسفانه، تا کنون هیچ دارویی برای درمان قطعی آرتروز ساخته و به بازار معرفی نشده است.

•    تمرین های حرکتی: این تمرین ها می تواند باعث تقویت و تغییر شرایط عضلات اطراف مفصل شده و به حمایت از آن کمک کند. به این ترتیب استفاده از یک مجموعه منظم از تمرین های حرکتی تقویتی و کششی می تواند تاثیر قابل توجه در کاهش درد مربوط به آرتروز لگن داشته، قابلیت حرکت مفصل را بهبود بخشیده و سطح فعالیت آن را حفظ نماید. این تمرین ها دارای اهمیت فوق العاده در شکستن چرخه نامناسب ایجاد شده در نتیجه عدم فعالیت است که به خاطر وجود درد و نیز جلوگیری از آسیب دیدگی مجدد در افراد مبتلا به آرتروز مشاهده می شود.

ذ

 
•    فیزیوتراپی: روش های فیزیوتراپی ارتروز لگن می تواند با ارائه تمرین های حرکتی مناسب و استفاده از روش های درمان موضعی و موثر، مشکلات مربوط به سفت شدن، ضعف و درد دائم در مفصل لگن را بهبود بخشد.

•    انجام تمرین های حرکتی در آب (هیدرو تراپی): از این تمرین ها برای کاهش درد و بهبود وضعیت حرکتی و تقویت عضله استفاده می شود. بعضی افراد به این نتیجه رسیده اند که شنا کردن می تواند بطور خاص یک روش مناسب برای کاهش علائم آرتروز لگن باشد، زیرا این ورزش یک فعالیت غیر تماسی است و درد کمی را برای بیمار به همراه دارد.

•    سرما یا گرما درمانی: هر یک از این روش ها می تواند به تسکین و درمان درد لگن بیمار کمک کند. در صورتی که لگن شما گرم شده و ورم دارد از یخ و سرما بر روی آن استفاده و در مواردی که لگن دردناک و سفت شده، از گرما برای کاهش علائم و درمان لگن درد بهره گیرید. به هر حال در صورتی که سیستم گردش خون در بدن ضعیف می باشد یا شرایط سلامتی خاص شما تحت تاثیر این روش های درمانی قرار می گیرد، نباید از این روش ها استفاده کرد. مراقب باشید که نباید گرما بیش از حد باشد یا برای مدت بیش از 20 دقیقه در هر بار بر روی محل آسیب دیدگی قرار گیرد. یخ و سرما نیز باید برای یک دوره زمانی کوتاه (15 تا 20 دقیقه) بر روی محل قرار گیرد. به این منظور می توان کیسه های کمپرس آب گرم یا سرد را از داروخانه ها یا سایر مراکز مجاز تهیه کرده و مورد استفاده قرار داد. قبل از استفاده از این کیسه ها دستور العمل استفاده آنها را به دقت مطالعه کرده و با متخصص فیزیوتراپی یا پزشک خود به منظور پیش گیری از هر گونه آسیب دیدگی یا سوختگی پوست مشورت نمایید.

•    عمل جراحی و تعویض مفصل: این روش درمانی می تواند در مواردی که بیمار مبتلا به آرتروز لگن با درد شدید مواجه بوده و روش های درمانی فوق بر روی وی اثربخشی لازم را نداشته باشند، برای رفع مشکل مورد توجه قرار گیرد.
نکات سودمند

هنگام ابتلا به آرتروز لگن به نکات زیر توجه نمایید:

•    شما می توانید فشار بر روی مفاصل دردناک را با حفظ وزن بدن در سطح مناسب کاهش دهید.

•    از انجام فعالیت هایی که در نتیجه آنها درد شدید یا طولانی مدت در مفصل ایجاد می شود، خودداری نمایید. به هر حال، مهم است که حرکت مفصل بطور کامل حفظ شده و ادامه پیدا کند.

•    مفاصل معمولاً در نتیجه استفاده بیش از حد دچار فرسایش نمی شوند. معمولاً بهتر است از مفاصل خود استفاده کنید، به جای اینکه آنها را بی حرکت نگه دارید. به هر حال، در این زمان نیاز به ایجاد یک سطح توازن مناسب بین انجام فعالیت های شدید و استراحت بیش از حد وجود دارد.

•    برای اکثر افراد مبتلا به آرتروز لگن انجام فعالیت محدود در فواصل زمانی مشخص است. برای مثال، فرد مبتلا می تواند فعالیت های خانه یا باغبانی را به صورت مختصر و با دوره های استراحت کوتاه انجام دهد. در این حالت باید از نشستن طولانی در یک محل اجتناب کرد و گه گاه از جای خود بلند شد و حرکت های کششی بر روی مفاصل انجام داد.

•    سعی کنید از یک کوله پشتی یا عصای دستی به منظور کاهش فشار بر روی مفاصل در هنگام راه رفتن استفاده کنید و در حالت ایده آل عصا را به دست مقابل خود بگیرید. علاوه بر این از کفش های طبی مخصوص به منظور جذب شوک های وارد شده به پای خود استفاده نمایید.

•    به خاطر داشته باشید، علائم آرتروز لگن همیشه با گذشت زمان تشدید نمی شوند. به همین خاطر بسیاری از افراد مبتلا می توانند با توجه به توصیه های فوق یک زندگی عادی داشته باشند.

و در نهایت:

لطفاً تعدادی از تمرین های حرکتی زیر را بطور مرتب انجام دهید. این تمرین ها باید بطور منظم حداقل روزی یک بار انجام شوند. با وجودی که در هنگام انجام این تمرین ها ممکن است با کمی ناراحتی مواجه شوید، این تمرین ها نباید باعث افزایش درد شما شود. به همین خاطر، اگر با افزایش درد خود با انجام این تمرین های حرکتی مواجه شدید، انجام دادن تمرین را متوقف نمایید. همچنین در صورتی که درباره این تمرین ها و توصیه های ارائه شده سوالی داشتید، با مرکز تخصصی فیزیوتراپی بازتوان تماس بگیرید.

حرکات ورزشی

به پشت دراز کشیده و یک بالش زیر سر خود قرار دهید. زانوی خود را با کمک دست ها به سمت شکم بکشید. بطور همزمان پای دیگر خود را به زمین فشار دهید. این وضعیت را 5 ثانیه حفظ کرده و سپس به حالت اولیه باز گردید. این ورزش را 10 بار تکرار نمایید.

1
 
در حالت ایستاده قرار گرفته و دست خود را بر روی پشت یک صندلی قرار دهید. پای خود را در حالتی که زانوی آن صاف است، به سمت عقب حرکت دهید. هنگام انجام این حرکت نباید به جلو خم شوید. این وضعیت را برای 5 ثانیه حفظ کرده و حرکت را 5 بار تکرار نمایید.
 

2
در حالت ایستاده به پهلو در کنار یک صندلی قرار گرفته و یک دست خود را بر روی صندلی قرار دهید. پای دور از صندلی خود را از پهلو بلند کنید و به سمت عقب حرکت دهید. در زمان انجام این حرکت باید کمر شما صاف باشد. این وضعیت را برای 5 ثانیه حفظ کرده و سپس به موقعیت اولیه باز گردید. این ورزش را 10 بار تکرار نمایید.
 3

در حالت ایستاده در کنار یک دیوار قرار گرفته و پاهای خود را در حدود 20 سانتی متر از دیوار فاصله دهید. به آرامی در حالی که پشت شما به دیوار است به سمت پایین کمر خود را حرکت داده و این کار را تا زمانی که احساس ناراحتی نکرده اید، ادامه دهید.

44

حرکت را حداکثر تا زمانی ادامه دهید که زاویه قائمه بین ران ها و زانوها تشکیل شود. این وضعیت را برای 5 ثانیه حفظ کرده و سپس به موقعیت اولیه خود باز گردید. این ورزش را 10 بار تکرار نمایید.

برای درمان آرتروز لگن روش های دیگری همچون تزریق اوزون، پی آر پی و ... نیز وجود دارد.