درمان پوکی استخوان با مگنت و فیزیوتراپی

IMG14551855

پوکی استخوان عارضه‌ای است که کاهش تراکم استخوان مشخصه اصلی آن است که به کاهش قدرت استخوان و در نتیجه شکننده و ضعیف شدن آن می‌انجامد. بیماری پوکی استخوان به معنای واقعی کلمه متخلخل شدن استخوان را در پی دارد و استخوان در اثر این بیماری مانند اسفنج تراکم‌پذیر می‌شود و می‌توان آن را فشرده کرد. این اختلال اسکلتی استخوان را ضعیف می‌کند و به شکستگی‌های پی در پی منجر می‌شود. کاهش توده استخوانی یا استئوپنیا عارضه‌ای استخوانی است که در آن تراکم استخوان اندکی از میزان طبیعی کمتر است، اما به اندازه پوکی استخوان وخیم نیست. شکستگی های ناشی از پوکی استخوان بیشتر در ستون مهره، شکستگی لگن، مچ دست و معمولاٌ بدنبال زمین خوردن ایجاد میشوند.  از آنجا که پوکی استخوان  یک بیماری تراکم استخوان است که ممکن است موجب شود مهره برای جبران یکپارچگی ساختاري ستون فقرات، ضعیف شود و منجر به گودی کمر گردد .

استخوان سالم از پروتئین، کلاژن و کلسیم یعنی موادی تشکیل می‌شود که تضمین کننده قدرت آن هستند. استخوان‌های دچار پوکی استخوان در اثر صدمه‌ای نسبتاً جزیی که در حالت معمول بعید است به شکستگی منجر شود، به راحتی می‌شکنند. شکستگی می‌تواند به صورت ترک برداشتن (مانند شکستگی لگن یا مفصل ران) یا متلاشی شدن (مانند شکستگی کمپرشن مهره‌های ستون فقرات) باشد. شکستگی ستون فقرات، لگن، دنده‌ها و مچ دست در میان بیماران دچار پوکی استخوان بسیار شایع است، اگرچه هیچ یک از استخوان‌های بدن از شکستگی ناشی از پوکی استخوان در امان نیست.

درمان پوکی استخوان به دو روش مگنت تراپی  و فیزیوتراپی در کلینیک باز توان انجام می‌شود.پوکی استخوان عارضه‌ای است که کاهش تراکم استخوان مشخصه اصلی آن به شمار می‌رود که به ضعیف شدن استخوان و در نتیجه شکننده شدن آن می‌انجامد. پوکی استخوان به معنای واقعی کلمه به متخلخل شدن استخوان می‌انجامد و استخوان مانند اسفنج تراکم‌پذیر می‌شود.

ط

علائم و نشانه ها

علائم پوکی استخوان گاهی تا ده‌ها سال با هیچ علامتی همراه نیست، چون این عارضه تا زمان نشکستن استخوان هیچ علامتی از خود نشان نمی دهد. به علاوه بعضی از شکستگی‌های پوکی استخوان سال‌ها تا زمان نمایان شدن علایم پوکی استخوان تشخیص داده نمی‌شود. بنابراین ممکن است بیماران تا هنگام مواجه نشدن با شکستگی دردناک از ابتلا به پوکی استخوان آگاه نشوند. درد شایع‌ترین علامت شکستگی ناشی از پوکی استخوان است، محل درد به محل شکستگی بستگی دارد. علائم شکستگی استخوان لگن در مردان و زنان مشابه است.

شکستگی‌های ستون فقرات (مهره‌ها) بیمار را دچار درد "نوار مانندی" می‌سازد که از پشت و کمر تا دو سمت بدن منتشر می‌شود. شکستگی‌های مکرر ستون فقرات در طول سالیان به کمر درد مزمن و از بین رفتن ارتفاع و یا انحناء ستون فقرات در اثر متلاشی شدن مهره‌ها می‌انجامد. تخریب مهره‌ها باعث می‌شود تا بیمار دچار قوز کمر شود . قوز کمر که به سن ارتباط دارد اغلب پس از پوکی استخوان ایجاد می شود و منجر به ضعف استخوان های ستون فقرات شده، تا حدی که استخوان ها یا ترک برمی دارند و یا فشرده می شوند.

اگر شکستگی هنگام انجام فعالیت‌های روزمرّه رخ دهد، شکستگی فشاری یا تروما یا ضربه کمینه نامیده می‌شود؛ برای مثال برخی بیماران مبتلا به پوکی استخوان هنگام راه رفتن یا گذشتن از جدول کنار خیابان دچار شکستگی فشاری پا می‌شوند.

شکستگی لگن یا مفصل ران معمولاً پی‌آمد سقوط و زمین خوردن است. شکستگی لگن به علت پوکی استخوان گاهی نتیجه سانحه‌های لیز خوردن و افتادن پیش پا افتاده است. لگن شکسته پس از ترمیم جراحی به دلیل خاصیت ضعیف التیام یافتن استخوان به آهستگی یا به نحوی نامناسب جوش می‌خورد.

راه ها و روش های درمان

 فیزیوتراپی

فیزیوتراپی در تقویت استخوان‌ها وعضلات مؤثر است، از باریک شدن استخوان‌ها جلوگیری می‌کند، زمین خوردن را کاهش می‌دهد و به مدیریت درد کمک می‌کند.

استخوان بافتی زنده است که با انجام تمرین‌ها و حرکت‌های اصلاحی خاص بهبود می‌یابد. متخصص فیزیوتراپی بر مبنای نیازهای بیمار تمرین‌های مناسب را برای تقویت استخوان‌ها به وی آموزش می‌دهد.

گاهی اوقات شکستگی کمپرشن، نتیجه متلاشی شدن مهره‌های ستون فقرات، درد را برمی‌انگیزد. فیزیوتراپی برای مدیریت این درد سودمند است.

پوکی استخوان در میان افراد مسن‌تر شیوع بالاتری دارد و غالباً دلیل زمین خوردن آنان محسوب می‌شود. زمین خوردن مشکل رایج اشخاص بالای 65 سال است. چنانچه بیمار در معرض خطر زمین خوردن باشد، فیزیوتراپی به رفع این مشکل و به دست آوردن تعادل کمک می‌کند.

متخصصین فیزیوتراپی پس از پزشکان و پرستاران بزرگترین گروه متخصصین سلامت را تشکیل می‌دهند که در مراکز دولتی، مطب‌های شخصی، مراکز خیریه و محیط‌ های کار بر مبنای طرح‌های سلامت و بهداشت شغلی به فعالیت مشغول‌اند.

مزایای فیزیوتراپی برای پوکی استخوان

مزایای فیزیوتراپی برای درمان پوکی استخوان بی‌شمار است. متخصصین مجرب فیزیوتراپی علاوه بر تسکین درد و ناراحتی، به افزایش قدرت عضله و استخوان و آهسته ساختن فرسایش و تخریب استخوان کمک می‌کنند. ضمناً از فیزیوتراپی به عنوان درمانی برای بهبود حالت اندامی و توانایی حرکتی کلی و پیشگیری از زمین خوردن و شکستگی آتی استفاده می‌شود.

•    فیزیوتراپی عضله‌های مرکزی را تقویت می‌کند، بنابراین حالت اندامی را در زمان ایستادن بهبود می‌بخشد.
•    فیزیوتراپی درد بالاتنه و کمر را کاهش می‌دهد.
•    فیزیوتراپی درمان مناسبی برای تقویت استخوان‌های ناحیه‌های ستون فقرات، لگن یا مفصل ران و مچ دست محسوب می‌شود.
•    فیزیوتراپی قدرت عضلانی را، به ویژه در پشت و کمر، بالاتنه و پاها، افزایش می‌دهد.
•    فیزیوتراپی حجم عضلات را افزایش و چربی را کاهش می‌دهد و در نتیجه برای مدیریت وزن مؤثر است.
•    تمرین‌های فیزیوتراپی با تأثیر افزایش انعطاف‌پذیری و تعادل، موجب کاهش احتمال زمین خوردن و شکستگی استخوان می‌شود.
•    فیزیوتراپی با کمک به افزایش قدرت بیماران مبتلا به پوکی استخوان، اعتماد به نفس و استقلال بیشتر را برای آنان به ارمغان می‌آورد.
•    بیمار مبتلا به پوکی استخوان به کمک فیزیوتراپی بهتر می‌تواند از عهده انجام وظایف روزمره بربیاید و در نتیجه کیفیت زندگی خود را ارتقاء بخشد.
•    فیزیوتراپی سلامت عمومی بدن را نیز ارتقاء می‌دهد.
•    تمرین‌های ملایم قدرت استخوان را افزایش می‌دهد و در نتیجه احتمال شکستگی و ترک برداشتن استخوان کاهش می‌یابد.

درمان با مگنت تراپی

در 15 سال گذشته از میدان‌های الکترومغناطیسی گزینشی با انرژی پایین و متغیر در زمان برای درمان شکستگی‌های وخیم و از بین برنده یکپارچگی استخوان استفاده شده است.

استخوان به فشارهای مکانیکی وارد شده بر آن واکنش نشان می‌دهد. در زمان کاهش تحمیل بار، برای مثال هنگام خوابیدن یا استراحت در تخت خواب، عدم تحرک و بی‌وزنی، توده استخوانی از بین می‌رود. از سوی دیگر افزایش تحمیل بار به شیوه مناسب و صحیح توده‌ی استخوانی را افزایش می‌دهد.

یافته‌های تحقیق‌های زیست مکانیکی و بافت شناسی بیانگر این نکته است که میدان‌های الکترومغناطیسی نه تنها مانع از بین رفتن توده استخوان می‌شود، بلکه توده استخوانی را پس از نابود شدن مجدداً بازسازی می‌کند.میدان‌های الکترومغناطیسی کنش بازجذب استخوان را کاهش می‌دهند، به علاوه میدان‌های گزینشی تشکیل استخوان را افزایش می‌دهد.

زمانی که انرژی میدان‌های اعمال شده در مولفه‌های با فرکانس پایین‌تر متمرکز شود، بازجذب استخوان در پایین‌ترین حالت و تشکیل استخوان جدید در بالاترین حالت قرار می‌گیرد.

این نتایج با یافته‌های دیگر پژوهش‌ها سازگاری دارد که حاکی از واکنش نشان دادن سلول‌ها به طیف فرکانسی گسترده است. ظاهراً سلول‌ها به فرکانس‌های تولید شده در دامنه درونی، یعنی در بازه 1000 هرتز یا کمتر، بیشترین حساسیت را نشان می‌دهند. بر اساس پژوهش‌های انجام شده، واکنش فرکانسی استخوان قشری در دامنه 100 تا 20 کیلو هرتز شیب تندی را نشان می‌دهد که بین 100 تا 200 هرتز متغیر است.

عامل‌های سبک زندگی مانند سوء تغذیه، استعمال دخانیات، افراط در نوشیدن مشروبات الکلی و در پیش گرفتن یک سبک زندگی راکد و بی‌تحرک در ابتلا به پوکی استخوان یا تشدید این عارضه نقش دارد. البته مشخص نیست که آیا این واکنش از کاهش فعالیت یاخته‌های استخوان‌ساز، استئوبلاست، نشأت می‌گیرد یا  از افزایش بازجذب استئوکلاست یا این که در هر دو عامل ریشه دارد.

از آنجایی که شکستگی‌های افراد مسن پس از سپری شدن زمان لازم ترمیم می‌یابد، می‌توان نتیجه گرفت که محرک‌های مناسب یاخته‌های استخوان‌ساز را فعال می‌کند.

پژوهشی با هدف ارائه داده‌های معتبر در خصوص بازجذب توده استخوانی در بانوان پس از یائسگی طرح‌ریزی شد. 36 بیمار مؤنث در سنین بین 46 و 61 سالگی انتخاب شدند که همگی از کاهش تراکم مواد معدنی استخوان، تعریف شده به عنوان تراکم‌سنج‌های استخوان، رنج می‌بردند و به مدت 8 تا 12 هفته تحت درمان قرار گرفته بودند. میانگین تراکم استخوان پس از گذشت یک سال به میزان 5.81 درصد افزایش یافت.

در پژوهش دیگری به نام "پیشگیری از پوکی استخوان با استفاده از میدان‌های الکترومغناطیسی ضربه‌ای" افزایش توده استخوان به میزان 12.3 و 9.7 درصد گزارش شد.
تردیدی نیست که میدان‌های الکترومغناطیسی رفتار زیستی را از طریق القاء تغییر الکتریکی در اطراف و درون سلول بهبود می‌دهند. نکته اصلی در استفاده عقلانی از میدان‌های الکترومغناطیسی به توانایی در تعریف پارامترهای درمانی مشخص (دامنه، فرکانس، شکل موج، جهت‌گیری و زمان‌بندی) مربوط می‌شود. پژوهش‌های گوناگون آشکارا بیانگر این مطلب است که تراکم استخوان بیماران مستعد ابتلا به پوکی استخوان با استفاده از میدان‌های الکترومغناطیسی ضربه‌ای مشخص افزایش می‌یابد. بهره‌گیری مناسب از میدان‌های الکترومغناطیسی ضربه‌ای، چنانچه برای تمام بدن تنظیم شود، مزایای بالینی چشمگیری را برای درمان پوکی استخوان به ارمغان خواهد آورد.